Al meer dan een eeuw biedt Het Koloniehuis onderdak aan mensen die naar Bergen aan Zee komen. In 1913 opende het gebouw als Deutsche Ferienkolonie, waar kinderen enkele weken verbleven om aan te sterken aan zee. Later werd het een thuis voor repatriantengezinnen uit Nederlands-Indië. Tegenwoordig kunnen gasten opnieuw verblijven in dit bijzondere rijksmonument aan zee.
Het verhaal
1906 - Bergen aan Zee ontstaat
Maria van Reenen-Völter en haar man Jacob van Reenen stichten Bergen aan Zee als nieuwe badplaats aan de Noord-Hollandse kust. Maria van Reenen speelt een belangrijke rol in de ontwikkeling van het jonge dorp en zet zich actief in voor de komst van de koloniehuizen.
1912 - 1913 - De Deutsche Ferienkolonie
In 1910 biedt Maria van Reenen-Völter de Duitse hulpvereniging kosteloos grond aan voor de bouw van een kinderhuis in Bergen aan Zee. Naar ontwerp van de architecten Pieter Vorkink en Jacobus Philippus Wormser verrijst de Deutsche Ferienkolonie. Het gebouw is bestemd voor groepen van circa 36 kinderen, die hier in de zomer enkele weken verblijven om aan te sterken aan zee. Op 9 juni 1912 wordt de eerste steen gelegd; op 18 mei 1913 opent de Deutsche Ferienkolonie haar deuren.
1928 - De Speelzaal
Het oorspronkelijke kinderhuis heeft geen overdekte ruimte waar de kinderen bij slecht weer kunnen spelen. Daarom wordt in 1928 een apart speellokaal gebouwd, opnieuw naar ontwerp van Pieter Vorkink. Bijna een eeuw later draagt De Speelzaal nog altijd haar oorspronkelijke naam.
1939 – 1945 - De oorlogsjaren
Vanaf de mobilisatie wordt de Deutsche Ferienkolonie voor militaire doeleinden gebruikt. Het kinderhuis wordt onder meer kantoor- en cursusruimte en De Speelzaal wordt als bibliotheek gebruikt. Tijdens de bezetting wordt het complex door de Duitse bezetter gebruikt, maar over die periode is weinig bekend.
1948 - Van koloniehuis naar woningen
Het voormalige kinderhuis wordt verbouwd om vijf repatriantengezinnen uit Nederlands-Indië te huisvesten. De slaapzalen worden woon- en slaapkamers, de zusterkamers keukens en ook De Speelzaal wordt als woning ingericht. In de zomer van 1948 betrekken de eerste gezinnen hun nieuwe woningen.
1951 - Een familiegeschiedenis begint
In 1951 komt de familie Windrich in Het Koloniehuis wonen. Zij vestigen zich in het noordelijke deel van het huis, in de voormalige eetzaal en keuken. Vanaf dat moment raakt de geschiedenis van Het Koloniehuis verweven met die van onze familie. Generaties groeien hier op, spelen in de duinen en maken herinneringen die nog altijd voortleven.
Ook schrijver Adriaan van Dis woont in deze periode met zijn familie in Het Koloniehuis en brengt hier een deel van zijn jeugd door. Zijn jeugd in Bergen aan Zee en het leven binnen een Nederlands-Indisch repatriantengezin vinden later hun weg naar zijn werk, waaronder Nathan Sid, Indische duinen en Familieziek.
Meer lezen
Non Windrich en Het Koloniehuis – Bergense Kroniek
Bergen en zijn repatrianten – het verhaal van Walter Windrich
Archiefalkmaar.nl
Bergen en zijn Repatrianten
2001 - Rijksmonument
Het voormalige kinderhuis en De Speelzaal worden opgenomen in het Rijksmonumentenregister als onderdeel van het monumentale complex Koloniehoek. Daarmee wordt de bijzondere architectuur- en cultuurhistorische waarde van de voormalige Deutsche Ferienkolonie officieel erkend.
2024 - Een nieuwe generatie
In 2024 worden wij de nieuwe eigenaren van Het Koloniehuis. Als achterkleindochter van Non Windrich kom ik samen met mijn man en onze drie kinderen te wonen op de plek waar onze familiegeschiedenis ruim zeventig jaar eerder begon. Een nieuwe generatie groeit nu op in Het Koloniehuis.
Nu - Het Koloniehuis
Vandaag is Het Koloniehuis opnieuw een plek waar wordt gewoond én gelogeerd. Stap voor stap renoveren we de voormalige ruimtes met respect voor hun geschiedenis en geven we ze een nieuwe invulling. De Speelzaal en De Koepelzaal ontvangen inmiddels gasten, terwijl De Morgenzaal in de toekomst verder wordt gerenoveerd. Zo schrijven we verder aan een geschiedenis die hier meer dan een eeuw geleden begon.
- Over ons
Het Koloniehuis is al meer dan een eeuw onderdeel van Bergen aan Zee en sinds 1951 ook van onze familiegeschiedenis.
Ik ben Marije, de achterkleindochter van oma Non Windrich. Samen met mijn man en onze drie kinderen wonen we in het privé-gedeelte van Het Koloniehuis en ontvangen we graag onze gasten. We hopen dat jullie net zo genieten van de rust, de natuur en de zee als wij iedere dag doen.